Ze worden ongeveer elf centimeter groot, even groot als de pimpelmees. De kop is relatief groot. De zwarte mees heeft twee witte vleugelstrepen, een zwarte kruin en een witte wangvlek. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.

Tip voor grote kans op succes: hang deze nestkast op 1,8 meter hoogte en niet in de volle zon. De zwarte mees is een schuwe vogel en waardeerd een struik binnen 3-5 meter van de nestkast.